Opinie

  • De druk is hoog, te hoog

    Vandaag staat in de krant dat meiden op de middelbare school meer en meer mentale problemen hebben. Ze ervaren hoge druk en veel stress. En daar schrik ik niet meer van, want ik krijg regelmatig berichten van ouders van meiden op de middelbare school, die zich zorgen maken om hun dochter. Ze zien haar worstelen, ploeteren, piekeren en strijden. En ze willen dat ze er niet aan onderdoor gaat.

     

    Het is een groot probleem

    We kunnen niet meer ontkennen dat er een probleem is. Dat we in onze maatschappij de druk blijven opvoeren. Doordat we streven naar perfectie, op alle vlakken. En dat dit ongezonde hoge verwachtingen zijn, die niemand kan waarmaken. Ten koste van alles hoge cijfers halen, een zo hoog mogelijk diploma, sociale contacten opbouwen, je positief neerzetten op social media, het liefste met een perfect uiterlijk en ouders die willen dat je slaagt in het leven. Maar uiteindelijk dat vooral je mentale gezondheid er onder leidt en je diepongelukkig bent. En dat al op zo’n jonge leeftijd.

     

    Het roer moet om.

     

    Zo werken we onszelf en onze kinderen de vernietiging in.

    We moeten niet willen dat kinderen en jongeren ‘zich staande kunnen houden in de maatschappij’, maar we moeten een maatschappij creëren waarin dat niet meer nodig is, omdat het een gezonde maatschappij is voor iedereen.

     

    Een maatschappij is iets wat wij zelf creëren. Door cultuur, maar ook door beleidsmakers aan te stellen die ons sturing geeft. Dus als we zelf de maatschappij hebben gecreëerd, zoals ie nu is, dan kunnen we ook een nieuwe maatschappij ontwikkelen. We moeten zelf in actie komen om een nieuwe richting uit te zetten.

     

    Dus wat voor maatschappij wil jij?

     

    De nieuwe maatschappij

    Ik weet wel dat ik een maatschappij wil waarin onze kinderen kind kunnen zijn, zichzelf mogen ontwikkelen en leren, zonder dat zij zich moeten aan te passen om in het systeem (school, maatschappij) te passen. Dat ze (zoveel mogelijk) zonder zorgen opgroeien en dat het belangrijk is dat ze ontdekken, fouten maken en leuke dingen doen, omdat prestaties niet het allerbelangrijkste is. Maar ook dat ze leren dat het oké om verdrietig te zijn, boos te zijn en het allemaal even niet te weten. En dat het leven niet altijd leuk is, maar dat er ook tegenslagen zijn, pijn, verdriet, angst. Ook wil ik ze meegeven hoe ze mentale gezondheid een prioriteit maken.

     

    Vooral wil ik ze meegeven dat zij goed zijn zoals ze zijn. En dat zij zich niet hoeven te vergelijken met anderen om te weten wat hun waarde is of om te checken of ze achterlopen of ‘normaal’ zijn, want dat doet er niet toe. Dat ze hun eigen tempo mogen volgen en hun eigen weg mogen bewandelen. Ze komen er wel. Daar heb ik alle vertrouwen in.

     

    Verandering nodig

    Maar dan moet er wel iets veranderen. Vanuit onszelf, bij werkgevers, scholen én vanuit de regering.

    We hebben andere waarden nodig, die centraal moeten gaan staan.

    • Mensgericht in plaats van winstgericht.
    • Betekenisvol willen (en kunnen) zijn in plaats van succesvol willen zijn.
    • Het samen doen in plaats van het alleen moeten doen.
    • Kwaliteit boven kwantiteit.
    • Genieten van het leven boven geld verdienen.
    • Jezelf zijn in plaats van willen uitblinken.
    • Leren en ontwikkelen leuk maken in plaats van de nadruk leggen op fouten, op het doel en op de prestatie.
    • Menselijkheid omarmen in plaats van perfect willen zijn.

     

    Ik ben benieuwd: wat voor maatschappij wil jij?

     

    Hier is een linkje naar het artikel: Mentale problemen meiden flink toegenomen

  • Werkdruk is geen keuze

    Dit opiniestuk is gepubliceerd in Parool op 20 juli 2022 in rubriek ‘Het Hoogste Woord’.

     

    Afgelopen zaterdag stond er een column van hoogleraar geneeskunde Marcel Levi in de rubriek ‘het hoogste woord’ met de titel ‘Zonder werkdruk tel je niet mee’. Levi probeert werkdruk te versimpelen naar één oorzaak. Hij impliceert dat werkdruk komt doordat je zelf geen controle hebt over je werk en dat je zelf de controle terug moet zien te winnen. Alsof werkdruk een keuze is. Maar het is veel complexer dan dat.

     

    Waar ligt de oorzaak?

    In de column laat Levi precies zien wat er ook op de werkvloer gebeurd: we zoeken de oorzaak van de werkdruk bij het individu. “Je telt niet mee zonder werkdruk”, aldus Levi. Ook kan hij zich niet voorstellen dat mensen die geen verpleegkundige of politieagent zijn werkdruk zouden hebben. Daarnaast vraagt Levi zich af of we minder weerbaar zijn geworden. Maar werkdruk is geen individueel probleem.

     

    Stijging

    Steeds meer mensen ervaren een te hoge druk. We zitten als maatschappij duidelijk in een disbalans. Dat is ook terug te zien aan de stijging van de mensen die uitvallen met burn-out klachten, waar Levi ook naar verwijst. En ja, dat zie je ook terug in het aantal bedrijven die daarop inspringen. Blijkbaar is er vraag naar.

     

    Een maatschappelijk probleem

    Werkdruk is een maatschappelijk probleem en vraagt dus om een collectieve oplossing. Ja, we moeten zelf keuzes maken om niet meer alles te willen, maar het is ook de norm geworden in de maatschappij. Huizen zijn onbetaalbaar geworden, dus je moet een goedbetaalde baan hebben. Om die baan te kunnen krijgen, moet je tegenwoordig wel een hoge studie hebben afgerond, waar je stages hebt gedaan bij interessante bedrijven, en op je cv een bijbaan waarin je leidinggevende vaardigheden hebt opgedaan. Hoezo hoge eisen? Maar ook je naam telt mee; een niet-migratie achtergrond geeft je nog steeds een voorsprong op de arbeidsmarkt en bij stages. En zo zijn er nog meer hindernissen voor velen, die niet een witte hetero cisman zijn. Tel dat er maar eens bij op.

     

    Werkdruk is geen keuze

    Door dit alles kun je wel concluderen dat werkdruk geen keuze is. En dat controle terug winnen geen optie is. De hoge eisen die de maatschappij stelt, de vicieuze cirkel van financiële druk en de hindernissen die op je pad liggen, die krijg je ‘cadeau’. En daar moet je mee omgaan.

     

    Het anders gaan doen

    Maar nog mooier zou het zijn als we het collectief anders gaan doen. Dat er betaalbare woningen voor iedereen zijn, ook voor mensen die niet kunnen werken. Dat de hoogste opleiding niet het meest gewaardeerd wordt, maar dat je vooral mag doen waar je goed in bent en wat je leuk vindt. Dat we niet streven naar perfectie: het perfecte leven, het perfecte huis, het perfectie lijf, de perfecte baan. Maar omarmen dat we menselijk mogen zijn, met imperfecties en dat we niet alles in de hand hebben. Die verschuiving kan plaatsvinden als we werkdruk gaan zien als een signaal dat het anders moet, als collectief en niet de schuld leggen bij het individu.